Côn Đảo là nơi ghi dấu bao đau thương
của người dân Việt Nam trong những năm tháng chiến tranh. Với truyền
thống “Uống nước nhớ nguồn”, khi đến du lịch Côn Đảo ai cũng muốn một lần đến viếng nghĩa trang Hàng Dương
nơi chôn cất hàng nghìn chiến sỉ yêu nước đã ngã xuống trên mảnh đất
này để có thể thắp một nén hương tưởng nhớ công lao của các vị anh hùng
dân tộc kiên cường trước những chế độ nhà tù tàn bạo và khắc nghiệt của
kẻ thù.
Đài tưởng niệm tại nghĩa trang Hàng Dương
Trong 113 năm tồn tại của nhà tù Côn Đảo
(1862-1975), mệnh danh là “địa ngục trần gian”, tay sai của thực dân,
đế quốc đã bị giam cầm hàng chục ngàn tù nhân. Trong số đó đã có hơn
20.000 người đã chết vì bị tra tấn dưới chế độ tra tấn tàn bạo. Có thể
nói, xác các tù nhân bị chôn vùi gần như ở khắp mọi nơi trong nghĩa trang Hàng Dương.
Sau đó, do cuộc đấu tranh khốc liệt của các tù nhân, những người chết
mới có một bia mộ mới bằng xi măng và một vài hòn đá trên nắm mộ.
Phần mộ các chiến sỉ tại nghĩa trang Hàng Dương
Ngày 19/12/1992, nghĩa trang Hàng Dương
đã được khởi công xây dựng, cải tạo khuôn viên khoảng 20 ha và có tu bổ
hàng năm. Có 1.913 ngôi mộ tập chia thành 4 khu A, B, C, D. Trong đó
khu vực A, B, C là các nghĩa trang cũ, và D là diện tích khu mộ mới được
thiết lập. Trong số 1.913 ngôi mộ trong các ngôi mộ nghĩa trang chỉ 793
có tên địa chỉ cụ thể, số còn lại là những ngôi mộ vô danh. Đây cũng là
nơi an nghỉ của nhiều nhà yêu nước Nguyễn An Ninh, ngôi mộ của ông Lê
Hồng Phong, Nữ anh hùng Võ Thị Sáu …
Phần mộ của nữ anh hùng Võ Thị Sáu
Một điều đặc biệt, có lẽ điều đặc biệt của nghĩa trang Hàng Dương
là du khách chỉ đến viến mộ về đêm. Du khách đến viếng mộ thắp hương
cho những phần mộ của các anh hùng đã nằm xuống trên mảnh đất Côn Đảo
trong những năm kháng chiến khóc liệt. Du khách đến thăm nghĩa trang
khoảng 12 giờ đêm ngày càng đông. Đèn chiếu sáng ở khắp mọi nơi và trước
mỗi ngôi mộ có một ngọn đèn nhỏ như nến để làm cho nghĩa trang Hàng Dương
trở nên lấp lánh. Âm nhạc nhẹ nhàng phát ra từ chiếc loa nhỏ nằm rải
rác đâu như một bản giao hưởng ru ngủ ngàn đời của anh hùng, liệt sĩ,
những người yêu nước tại đây.
Đường vào nghĩa trang Hàng Dương
Tượng đài tại nghĩa trang Hàng Dương
Đến thăm nghĩa trang Hàng Dương thiêng liêng về đêm được xem là hoạt động tồn tại lâu đời ở Côn Đảo do gắn liền với ngôi mộ của nữ anh hùng Võ Thị Sáu tại nghĩa trang Hàng Dương.
Người ta tin rằng, tại thời điểm lúc 0h:00 là thời điểm mà cỏi âm và
cỏi dương có thể liên kết với nhau thông qua tâm niệm. Vì vậy, mỗi đêm ở
nghĩa trang Hàng Dương người dân địa phương và du khách đến đây không khác gì ngày hội.
>>> Xem thêm: Thăm miếu Bà Phi Yến nghe sự tích miếu Bà>>> Xem thêm: Nhà tù Côn Đảo “Địa ngục trần gian” ngày ấy
